الشيخ الأنصاري
70
رساله سراج العباد (با حواشى شيرازى و خراسانى) (فارسى)
[ 79 ] - بلى هرگاه هر دو معين باشند ، بايع بگويد : ( 1 ) « بعتك هذا بهذا » ، مشترى بگويد : « قبلت البيع لنفسي » ؛ يا اينكه هر دو غائب باشند ، و معهود ميان بايع و مشترى باشد ( باشند - خ ل ) ، بايع مىگويد ( بگويد ) : « بعتك ما علم بما علم » ، مشترى مىگويد : « قبلت البيع هكذا لنفسي » ، و اگر وكيل باشد : « وكالة عن موكّلي بعت موكّلك هذا بهذا » ، و مانند اين .
--> 1 - ( امد ) تمام اين صور ، براى بيان قسمى از بيع است كه ايجاب و قبول آن ، با لفظ صورت مىگيرد ، ولى هيچ كدام از آنها لازم نيست ، بلكه با بيع فعلى ، كه از عمل ايجاب و قبول صورت مىگيرد - و به آن معاطات مىگويند - كفايت مىكند ، و هيچ نيازى به اين الفاظ نيست ؛ همانطور كه در متن هم به صورت فارسى آن فرمودهاند ، البته ترديدى نيست كه چه به لفظ عربى باشد ، يا به لفظ فارسى ، آنها هم صورتى از تحقق بيع است . بلكه بعيد نيست گفته شود كه در ساير موارد هم ، معاطات كافى است ، ( البته منظور معاطاتى است كه تمام شرائط انشاء در جهت ايجاب و قبول و مانند آنها را دارد ، تنها لفظ در بين نيست ، و با انشاء فعلى نظير انشاء قولى ، تحقق مىپذيرد ) و آثار بر آن مترتّب است ، مگر آنكه استثناء خاصّى باشد ، و يا از باب قدر متيقّن از صحّت ، به لفظى در باب انشاء قائل شوند .